A2A چیست؟ استاندارد ارتباط و همکاری میان AI Agentها

A2A چیست؟

A2A یا Agent-to-Agent یک پروتکل باز برای ارتباط میان Agentهاست. Agent درخواست‌کننده می‌تواند یک کار را به Agent تخصصی بسپارد، بدون آن‌که لازم باشد منطق داخلی یا داده خصوصی آن Agent را دریافت کند.

این مدل برای محیط‌هایی مفید است که چند Agent با نقش‌ها، مالک‌ها یا سامانه‌های متفاوت باید همکاری کنند.

چرا Agentها باید با هم ارتباط داشته باشند؟

یک Agent عمومی نباید همه دانش، ابزار و مسئولیت‌های سازمان را در خود جمع کند. Agent تخصصی می‌تواند نزدیک به داده یا فرایند خودش بماند و فقط خروجی لازم را تحویل دهد.

این تفکیک، نگه‌داری، مالکیت و مرز اعتماد را روشن‌تر می‌کند؛ ولی تنها زمانی ارزش دارد که مسئله واقعاً به چند تخصص یا چند سامانه نیاز داشته باشد.

A2A چگونه کار می‌کند؟

جریان معمول شامل کشف Agent، معرفی قابلیت، ارسال کار، گفت‌وگو یا درخواست تکمیل اطلاعات و دریافت نتیجه است. جزئیات پیام و وضعیت کار می‌تواند بین Agentها ردوبدل شود.

A2A قرار نیست Agentها را خودکار قابل‌اعتماد کند؛ هر درخواست باید با هویت، Policy و مرز اعتماد بررسی شود.

• Capability discovery
• Task exchange
• Progress و result exchange
• مرز روشن برای داده و اقدام

تفاوت A2A و MCP

MCP بیشتر برای اتصال یک برنامه یا Agent به ابزار و داده بیرونی به‌کار می‌رود. A2A برای همکاری میان Agentها طراحی شده است.

در یک معماری واقعی، یک Agent می‌تواند از MCP برای ابزارهای خودش استفاده کند و از A2A برای واگذاری بخشی از کار به Agent تخصصی دیگر.

MCP چیست؟ (مطالعه بیشتر)

معماری Multi-Agent

در یک معماری چندعاملی، Agentهای تخصصی مانند فروش، مالی یا پشتیبانی می‌توانند زیر نظر یک Orchestrator یا در یک الگوی همتا با هم کار کنند.

تقسیم مسئولیت باید محدود و قابل‌آزمون باشد؛ افزودن Agentهای بیشتر بدون مالکیت و معیار کیفیت، پیچیدگی را افزایش می‌دهد.

معماری Multi-Agent (مطالعه بیشتر)

امنیت و Interoperability

اعتماد خودکار میان Agentها خطرناک است. هویت Agent، مجوز، دامنه داده قابل‌اشتراک، اعتبارسنجی نتیجه و Audit باید روشن باشد.

Interoperability به‌معنی دسترسی بی‌قیدوشرط نیست؛ پروتکل مشترک باید با کنترل‌های سازمانی و مرزهای اعتماد همراه شود.

• هویت و Authentication
• Authorization برای Task و داده
• Trust boundary و حداقل اطلاعات لازم
• Audit و قابلیت پیگیری

کاربرد A2A در سازمان

نمونه‌های مناسب شامل واگذاری تحلیل فروش به Agent تخصصی، بررسی Policy توسط Agent حقوقی یا هماهنگی میان Agentهای IT و منابع انسانی است.

هر سناریو باید خروجی قابل‌سنجش، مسیر خطا و مرحله تأیید مناسب داشته باشد؛ به‌خصوص وقتی نتیجه به اقدام عملیاتی منتهی می‌شود.

A2A در آیوان

در آیوان، معماری چندعاملی باید از نیاز واقعی سازمان شروع شود: چه کسی مالک هر Agent است، Agent چه داده و چه ابزاری دارد و کدام اقدام به تأیید نیاز دارد. A2A تنها یک الگوی همکاری برای این طراحی است.

هوش مصنوعی سازمانی (مطالعه بیشتر)

AI Agent چیست؟ (مطالعه بیشتر)